• Jak działa psychoterapia? 
• Czy psychoterapia mi pomoże?
• Jak długo będzie trwała terapia?

Każdy z nas wolałby wiedzieć, na co się przygotować, udając się na terapię. Na myśl przychodzą nam obrazy z filmów i seriali, które mogą wywoływać nierealistyczne oczekiwania wobec tego, jak wygląda spotkanie z psychologiem. Niekiedy nawet po powrocie z wizyty czujemy niedosyt. Zwłaszcza, gdy wydawało nam się, że jedna wizyta rozwiąże wszystkie problemy, a specjalista powie nam dosłownie jak mamy dalej żyć. Rzeczywistość jest jednak zupełnie inna, a to jak działa psychoterapia, może różnić się od naszych wyobrażeń. Czego w takim razie spodziewać się na wizycie?

Dla kogo skierowana jest psychoterapia?

Psychoterapia to zastosowanie w praktyce metod psychologicznych, poprzez kontakt międzyludzki, pomiędzy pacjentem, a terapeutą. Ułatwia to radzenie sobie z różnymi problemami, które nas dotykają i utrudniają normalne funkcjonowanie. Może to dotyczyć straty bliskiej osoby, gwałtownych zmian w życiu lub też dokuczliwych zachowań. Osoby, które potrzebują psychoterapii, mogą mieć natrętne myśli, obsesje lub problemy emocjonalne. Powodów do udania się na terapię jest wiele, a taka potrzeba może pojawić się w życiu każdego z nas. Na psychoterapię mogą udać się osoby w każdym wieku, ponieważ stosowane metody i forma terapii są indywidualnie dobierane do pacjenta. Niestety, wiele osób odwleka wizytę w czasie. Dzieje się tak, ponieważ nie każdy wie, jak działa psychoterapia i w jaki sposób może im pomóc.

Jak działa psychoterapia? Odpowiadamy.

Psychoterapia wpływa na rozumienie swoich uczuć i emocji, pomaga zmienić własne postawy, motywacje i nastawienie w relacjach z innymi w kierunku śmielszych, spokojniejszych i bardziej satysfakcjonujących. Jeden z moich pacjentów dopiero na naszych sesjach psychoterapeutycznych odkrył, że przez całe swoje dotychczasowe życie żył stale w napięciu nieświadomie napinającym całe ciało i całodobowy sposób reagowania. Osoba uczestnicząca w psychoterapii w trakcie kolejnych spotkań uczy się dostrzegać swoje emocje, różnicować je, nabywa umiejętności regulacji emocjonalnej wewnątrz siebie. Wypracowuje umiejętność dostrzegania różnicy między stałym nieświadomym zaalarmowaniem a uczuciem rozluźnienia. Buduje kompetencje umożliwiające zmniejszanie poziomu wewnętrznego zaalarmowania i wzbudzenia nerwowego, kiedy w pracy lub w domu dostrzega, że ten stan wewnątrz jest obecny i przeszkadza. Na poziomie neurobiologicznym zmiany są podobne do tych wywieranych przez leki, jednak mają trwalsze i zdecydowanie dłuższe działanie. Osoba uczestnicząca w sesji psychoterapeutycznej nadaje określone znaczenie swoim emocjom (np. ktoś może mieć stale utrzymujące się, bardzo uciążliwe spięcie ciała i w toku psychoterapii odkrywa, że to jest w rzeczywistości jego ciągłe przekonanie, że powinien coś stale robić, bo tego od niego stale wymagał w dzieciństwie ojciec). Nadawanie znaczeń swoim przeżyciom na poziomie neurobiologicznym odzwierciedla się w mózgu poprzez tworzenie się nowych połączeń synaptycznych między neuronami. Psychoterapia w większym stopniu jest nakierowana na kształtowanie nowych postaw emocjonalnych, natomiast leki w głównej mierze działają na objawy czyli na skutki. Wypracowane w psychoterapii nowe postawy, nowe umiejętności, nowe sposoby reagowania mogą mieć trwalszy i głębszy skutek niż wpływ leków psychotropowych. Z drugiej strony dla znaczącej części osób zastosowanie leków może przynieść trwałą poprawę samopoczucia bez potrzeby stosowania psychoterapii. Poza tym trzeba nadmienić, że istnieje coraz więcej nowocześniejszych technik i metod psychoterapii odkrywanych w oparciu o nieprawdopodobnie szybki postęp w dziedzinie neuroscience. Terapeuci specjalizują się w różnych podejściach, dysponują różnymi narzędziami terapeutycznymi, które wykorzystują, aby pomóc swoim pacjentom.

Rozmowa z psychoterapeutą to nie jest zwykła pogawędka. Na początku spotkań pacjenci oczekują rad i wskazówek w przekonaniu, że one w jakimś cudownym działaniu zmienią ich problemy i usuną ich dolegliwości. Należy mieć świadomość, że po wyjściu z gabinetu nie będziemy trzymać w dłoni gotowego przepisu na życie. Wbrew krążącym wyobrażeniom o tym, jak wygląda psychoterapia, psychoterapeuta nie doradza swojemu pacjentowi. Nie podejmie też za niego decyzji, ponieważ nie powoduje to żadnej zmiany u pacjenta. Dopiero zmiana wewnętrznej regulacji emocjonalnej, która może być zrealizowana jedynie w dłuższym okresie czasu, przynosi ustąpienie dolegliwości lub poprawę samopoczucia.

Psychoterapia to metoda leczenia, która polega na planowych oraz systematycznych oddziaływaniach, których celem jest poprawa wewnętrznego funkcjonowania emocjonalnego. Ma również zasadniczy wpływ na polepszenie relacji międzyludzkich. 

Psychoterapia z reguły wymaga regularnych spotkań z psychoterapeutą. Spotkania, zazwyczaj cotygodniowe, z reguły trwają około 50 minut. Sama długość terapii zależy od potrzeb i celów wyrażonych przez pacjenta. Cały proces może trwać kilka miesięcy, niekiedy nawet powyżej roku. Niektóre problemy psychiczne wymagają równoczesnego leczenia psychiatrycznego, a także włączenia metod farmakologicznych. Psychoterapia i leki mogą się wzajemnie uzupełniać na – niekiedy dość długiej – ścieżce do uzyskiwania komfortu psychicznego. 

dr med. Paweł Sala

Psychiatra, psychoterapeuta

inmed.waw.pl/pawel-sala/

Artykuł Jak działa psychoterapia? pochodzi z serwisu Ośrodek IN-MED.

Alkoholizm a szkodliwe używanie alkoholu.

Problem nadużywania alkoholu dotyczy od dwunastu do piętnastu procent Polaków. Uzależnionych jest od alkoholu jest około 2 procent naszych rodaków. Osoba, która nadużywa alkoholu pije go zbyt dużo, ale zazwyczaj nie zaniedbuje z tego powodu relacji towarzyskich czy zawodowych. Zazwyczaj nie odczuwa ona również głębokiej potrzeby picia, a jej spożycie alkoholu wiąże się głównie z okazjami towarzyskimi lub ewentualnymi sukcesami życiowymi. Osoba uzależniona od alkoholu pije z kolei w wyniku silnego wewnętrznego przymusu związanego z uzależnieniem. Osoba zależna od alkoholu ma również trudności z koncentracją a także zazwyczaj wypiera problem nadmiernego spożywania alkoholu. U osoby uzależnionej w przypadku odstawienia alkoholu dochodzi do zespołu abstynencyjnego objawiającego się: 

• nasilonym niepokojem, 
• pobudzeniem, 
• drżeniem języka, powiek, rąk
• przyspieszoną akcją serca
• podwyższeniem ciśnienia, 
• nadmierną potliwością z dreszczami, 
• gęsią skórką, 
• wyciekiem z nosa

Najgroźniejszym powikłaniem zespołu abstynencyjnego jest majaczenie alkoholowe oraz ostra halucynoza alkoholowa, które są stanami zagrożenia życia.

Czy piwo uzależnia?

Mimo tego, że piwo w stu mililitrach zawiera mniej alkoholu niż wino czy piwo, to dalej może ono prowadzić do uzależnienia. Jedno półlitrowe piwo zawiera 18 gramów czystego alkoholu co odpowiada niespełna dwóm standardowym jednostkom alkoholu. Standardowa jednostka alkoholu odpowiada dziesięciu gramom czystego alkoholu etylowego. Dwa piwa mają więc mniej więcej tyle samo alkoholu co sto mililitrów wódki. 

Czy picie dla relaksu jest problemem?

Jak już wspomniałem alkoholu jest w naszej kulturze zjawiskiem powszechnym. Zazwyczaj pijemy podczas spotkań towarzyskich bądź dla relaksu przed pracą. Niemniej należy zaznaczyć, iż nawet towarzyskie picie może być źródłem bądź objawem uzależnienia od alkoholu. Do przemyślenia naszego wzorca picia alkoholu powinny nas skłonić sytuacje takie jak:

• wypijanie większej ilości alkoholu niż zaplanowana
• częste myślenie o piciu alkoholu,
• utrata zainteresowania innymi przyjemnościami i czynnościami życia codziennego
• objawy odstawienia alkoholu

Przecież pracuję – nie mogę być alkoholikiem.

Uzależnienie od alkoholu przywołuje na myśl bezrobotnego, który każdy dzień zaczyna od picia wódki lub taniego wina. Tak jednak nie jest, a literatura specjalistyczna wskazuje na istnienie „wysokofunkcjonujących” osób uzależnionych od alkoholu. Są to osoby, które pomimo czynnego picia są w stanie realizować się na polu zawodowym oraz w relacjach towarzyskich. Są to zazwyczaj osoby dążące do perfekcji, młode a także dobrze wykształcone. 

Kiedy szukać pomocy?

Uzależnienie od alkoholu jest trudnym ale powszechnym problemem społecznym. Stygmatyzacja osób uzależnionych sprawia, że nie szukają one pomocy lub czują, że nigdy nie uda im się zachować abstynencji. Pomoc wykwalifikowanego psychologa lub psychiatry pozwoli określić skalę problemu związanego z piciem oraz rozpocząć terapię.

Źródła : „Psychiatria” P. Gałecki

dr med. Paweł Sala

Psychiatra, psychoterapeuta

inmed.waw.pl/pawel-sala/

Artykuł Uzależnienie od alkoholu – czy dwa piwa wieczorem to już problem? pochodzi z serwisu Ośrodek IN-MED.

Kto potrzebuje pomocy psychologa?

Według Narodowej Organizacji Zdrowia (WHO) nawet 15% populacji na świecie boryka się z problemami psychicznymi. W Polsce może to być nawet 6 milionów ludzi! Niestety Główny Urząd Statystyczny (GUS) podaje, że z pomocy psychologa korzysta zaledwie 1,5 miliona osób. Nie trudno obliczyć, że aż 75% ludzi nie decyduje się na wsparcie ze strony specjalistów. Powody ich decyzji mogą mieć różne podłoże. Wydaje się, że problemem mogą być koszty związane z regularnymi wizytami na psychoterapii. Zwłaszcza że w zależności od województwa, na wizytę u psychologa w ramach NFZ trzeba czekać od kilku tygodni, nawet do kilku miesięcy. Czasami pojawia się jednak inny problem – wstyd przed psychologiem. 

Wstyd przed psychologiem czy stygmatyzacją?

Zdarza się, że obawa przed rozpoczęciem psychoterapii wcale nie jest związana ze spotkaniem z psychologiem. Przykre jest, że przyjęło się sądzić, że do gabinetów psychoterapeutycznych uczęszczają osoby chore psychicznie. Dla wielu udanie się do specjalisty od ludzkiej psychiki musi być podparte szaleństwem czy niebezpiecznymi zachowaniami względem innych i samego siebie. Warto jednak zdać sobie sprawę, że pomocy psychologa może potrzebować każdy, a wielu z nas jeszcze o tym nie wie. Nie powinno to również wywoływać negatywnych komentarzy ze strony naszych bliskich. Takie podejście rodziny oraz znajomych powoduje, że rezygnujemy z pierwszej wizyty u specjalisty lub porzucamy rozpoczętą już terapię. 

” Nie denerwują nas rzeczy czy zdarzenia, ale nasze spojrzenie na nie. „ 

(Epiktet)

Jak rozmawiać z psychologiem bez wstydu?

Pierwsze spotkanie z psychologiem może być dla Ciebie krępujące – to całkowicie normalne. Rozpoczęcie psychoterapii jest poniekąd jak budowanie relacji, w tym przypadku jest to relacja pacjent – terapeuta. Sam się przekonasz, że z każdą kolejną wizytą poczujesz się pewniej i łatwiej przyjdzie Ci mówić o własnych uczuciach. Wstyd przed psychologiem może wiązać się z krępującymi problemami, o których nikomu wcześniej nie mówiliśmy. Jednak tak jak nie mamy obaw przed opowiadaniem lekarzowi rodzinnemu, kardiologowi czy ginekologowi o swoich problemach ze zdrowiem, tak nie powinniśmy czuć się nieswojo, otwierając się przed psychologiem. W gabinecie terapeutycznym nie zostaniesz wyśmiany ani zlekceważony – każda sprawa, która jest dla Ciebie uciążliwa i utrudnia funkcjonowanie, jest istotna i warto o tym mówić. 

Co najważniejsze – psychologa obowiązuje tajemnica zawodowa. Oznacza to, że nie może on opowiedzieć nikomu o tym, co powiesz w gabinecie. Możesz czuć się spokojnie, mając pełne zaufanie do specjalisty, do którego się udasz.

” Zacznij tam gdzie jesteś, użyj tego co masz, zrób co możesz. ” 

(Arthur Asie)

Jak zmniejszyć wstyd przed psychologiem?

Zanim udasz się na wizytę, przeanalizuj swój problem i zapisz na kartce najważniejsze kwestie, które chcesz poruszyć. To sprawi, że nie zapomnisz o żadnej ważnej sprawie i poczujesz się nieco pewniej. Podczas pierwszej wizyty, psycholog z pewnością zada Ci wiele pytań, aby bliżej poznać Twoją sytuację. Pytania, które możesz usłyszeć na wizycie u psychologa to m.in.:

• Kiedy pojawił się problem?
• Jak to wyglądało przed jego wystąpieniem?
• Jak sytuacja wygląda obecnie?

Odpowiadając na te pytania, zobrazujesz psychologowi Twój problem. Nawet jeśli zapomnisz o jakimś szczególe – nie przejmuj się. Możesz dopowiedzieć to na kolejnej wizycie. 

Psycholog – nie taki straszny jak go malują…

Wstyd przed psychologiem jest całkowicie normalny. Nie pozwól jednak, aby obawa przed rozpoczęciem terapii sprawiła, że będziesz odwlekać w czasie umówienie wizyty. Każda czynność robiona po raz pierwszy może sprawiać trudność, ale z każdym kolejnym razem będzie łatwiej, zwłaszcza że chodzi tutaj o Twoje zdrowie psychiczne i dobre samopoczucie. Jeśli nie czujesz się wystarczająco pewnie – nie musisz mówić o wszystkim na pierwszym spotkaniu. To przyjdzie z czasem i w końcu poczujesz się na siłach, aby mówić otwarcie o swoich problemach. Psycholog nie będzie Cię do niczego zmuszał, sam zdecydujesz, ile chcesz powiedzieć.

Wstyd przed psychologiem – podsumowanie

• Masz prawo skorzystać z pomocy specjalisty. Wizyta u psychologa nie jest niczym złym!
• Psychologa obowiązuje tajemnica zawodowa – wszystko, co powiesz, zostaje w gabinecie.
• Psycholog może kierować rozmową, aby lepiej zrozumieć sytuację, ale to Ty decydujesz, ile jesteś w stanie powiedzieć.
• Wstyd przed psychologiem jest całkowicie normalny, nie przejmuj się tym. 

dr med. Paweł Sala

Psychiatra, psychoterapeuta

inmed.waw.pl/pawel-sala/

Artykuł Wstydzę się iść do psychologa… pochodzi z serwisu Ośrodek IN-MED.