Alkohol i antydepresanty to błędne koło

Leki przeciwdepresyjne (LPD) promują takie mechanizmy regulacyjne, które w konsekwencji doprowadzają do ustępowania objawów depresyjnych lub lękowych. Innymi słowy, co pozytywnego zdziałają u nas leki, może być to zniweczone przez alkohol.

Fakty są takie, że nawet małe ilości alkoholu są dla człowieka szkodliwe. Udowodniono, że picie małych ilości alkoholu może mieć wpływ na wystąpienie udaru mózgu.

Alkohol przyjmowany w trakcie brania leków przeciwdepresyjnych może nasilać ich skutki uboczne. Może powodować objawy senności, spowolnienia, nieprzyjemne zawroty głowy. W istotny sposób może pogarszać funkcjonowanie poznawcze – trafność osądu, koncentracja, rozwiązywanie problemów.

Dużo zależy od indywidualnej wrażliwości, predyspozycji genetycznej, płci lub współistniejących chorób. Przykładowo osoby leczone z powodu nadciśnienia będą miały większe wzrosty ciśnienia tętniczego wywołane alkoholem w ciągu dnia i w ciągu nocy. Pociąga to za sobą zaburzenia snu oraz dodatkowe komplikacje sercowo-naczyniowe.

Może Cię zainteresować ten artykuł: Czy leki psychotropowe szkodzą?

Cały wysiłek pacjenta (wydane pieniądze na konsultację psychiatryczną, wydane pieniądze na zakup leków, pamiętanie o codziennym przyjmowaniu lekarstwa) może być marnowany poprzez narażanie się na depresjogenne i lękotwórcze działanie alkoholu. Alkohol może zdecydowanie osłabiać działanie leków przeciwdepresyjnych.

Należy pamiętać także, że nasilenie interakcji leku z alkoholem ma charakter indywidualny i że może się zmieniać w czasie. Są pacjenci, którzy podczas wizyt podawali, że pili alkohol „na własne ryzyko i nic im nie było” w trakcie leczenia, a są tacy, którzy nawet po małej dawce alkoholu w trakcie takiego leczenia mieli na tyle nasilony zespół objawów ubocznych, że wzywali pogotowie ratunkowe czy korzystali z nagłej pomocy medycznej w ramach SOR.

Także pacjenci, którzy podają, że „nic im nie jest”, nie mogą przewidzieć skutków każdorazowego łączenia alkoholu z omawianymi lekami w przyszłości. Szczególnie u kobiet przyjmujących leki przeciwdepresyjne, u których metabolizm alkoholu jest wolniejszy, nieprzyjemnym zaskoczeniem może być utrzymywanie się podwyższonego stężenia alkoholu we krwi w trakcie jazdy samochodem długo po zaprzestaniu picia.

Bupropion i mianseryna a zwiększone ryzyko drgawek i napadów padaczkowych

Warto zwrócić uwagę na ryzyko łączenia alkoholu z przyjmowanym lekiem przeciwdepresyjnym o nazwie bupropion. Ten lek jest z reguły dobrze tolerowany przez pacjentów, rzadko daje objawy uboczne, natomiast jego siła działania w leczeniu depresji jest bardzo dobra. Trzeba jednak pamiętać, że u osoby nadużywającej alkoholu lub u osoby, u której wystąpiły objawy tzw. kaca lub objawy odstawienne, po piciu alkoholu występuje zwiększone niebezpieczeństwo wystąpienia drgawek i napadów padaczkowych. Podobnie zagrożenie może powstać w wyniku łączenia alkoholu z mianseryną.

Alkohol i antydepresanty a próby samobójcze

W trakcie leczenia depresji lekami przeciwdepresyjnymi poprawa w zakresie poszczególnych objawów następuje w różnym czasie. Dość często w praktyce klinicznej spotykamy się z sytuacją, że w pierwszej kolejności dochodzi do poprawy objawów motorycznych, odhamowania psychomotorycznego, przy nadal głęboko obniżonym nastroju. Jest to potencjalnie niebezpieczny moment, kiedy chory ma większą możliwość podjęcia aktywności, w tym aktywności w postaci zachowań samobójczych.

Ponadto zdarza się, że na początku stosowania LPD chory doświadcza przemijających objawów niepożądanych w postaci niepokoju czy rozdrażnienia (zjawisko dość częste przy LPD, pozbawionych działania uspokajającego), co również może sprzyjać podjęciu próby samobójczej.

Jeśli w tym samym czasie będzie stosowany alkohol, który często zwiększa impulsywność i drażliwość, ryzyko wystąpienia zachowań samobójczych może istotnie wzrosnąć. Z literatury wiadomo, że u osób łączących picie alkoholu z przyjmowanymi lekami przeciwdepresyjnymi może skutkować następującymi zachowaniami:

• epizody nagłych zachowań agresywnych z napaścią na inne osoby,
• impulsywne reakcje samobójcze,
• niechciane lub niezamierzone współżycie płciowe,
• inne boleśnie nieprzyjemne i zawstydzające zachowania społeczne.

W około połowie takich przypadków występowała jednocześnie niepamięć tych zachowań — często całkowita.

Z przeprowadzonych badań uderzającym odkryciem było to, że większość z tych osób piła umiarkowane lub zwykłe ilości alkoholu. Jednocześnie istniały dowody, że te same osoby dobrze tolerowały alkohol przed leczeniem przeciwdepresyjnym i po jego odstawieniu (wyzwanie-odstawienie). Zdarza się także, że ponowne narażenie na ten sam lub pokrewny lek przeciwdepresyjny w połączeniu z alkoholem odtworzyło zjawisko (ponowne wyzwanie).

Łączenie alkoholu z lekami przeciwdepresyjnymi (podsumowanie zagadnienia)

Podsumowując, picie alkoholu podczas przyjmowania leków przeciwdepresyjnych może znacząco nasilać ich skutki uboczne. Dodatkowo alkohol może istotnie pogarszać funkcjonowanie poznawcze, doprowadzić do impulsywnych lub bardzo zawstydzających zachowań. Dlatego ważne jest, aby unikać łączenia alkoholu z lekami przeciwdepresyjnymi. Przy wyłączeniu alkoholu LPD stanowią cenną pomoc w walce z depresją i lękiem.

Źródła:

• Suicidal thoughts and behavior with antidepressant treatment: reanalysis of the randomized placebo-controlled studies of fluoxetine and venlafaxine. R.D. Gibbons, C.H. Brown, K. Hur, J.M. Davis, J.J. Mann. Archives of General Psychiatry, 2012; 6: 580–587
• Interakcje leków w psychiatrii. J.Woroń, M.Siwek, A.Wasik. Wydawnictwo AsteriaMed. Gdańsk 2019
• Interaction between antidepressants and alcohol: Signal amplification by multiple case reports. D.B.. Menkes, A.Herxheimer. International Journal of Risk & Safety in Medicine 26 (2014) 163–170. DOI 10.3233/JRS-140632

dr med. Paweł Sala

Psychiatra, psychoterapeuta

inmed.waw.pl/pawel-sala/

Artykuł Picie alkoholu podczas stosowania leków przeciwdepresyjnych pochodzi z serwisu Ośrodek IN-MED.

Brak diagnozy ADHD to brak leczenia (i z reguły gorsze funkcjonowanie w każdym obszarze życia)

Osoby z ADHD, niezależnie czy mają diagnozę, doświadczają licznych trudności w różnych sferach życia. O ile w przypadku zdiagnozowanych osób skutki ADHD można dość skutecznie kontrolować, tak przy braku diagnozy objawy negatywnie rzutują na wiele sfer codziennego życia. 

W poniższym artykule szczegółowo omawiamy korzyści płynące z diagnozy ADHD. Na początku jednak chcemy w telegraficznym skrócie przedstawić argumenty, które powinny skłonić osobę z objawami sugerującymi ADHD do rozpoczęcia diagnozy.

Objawy takie jak nieswoiste wahania nastroju, problemy z koncentracją, prokrastynacja i impulsywność obecne w ADHD rzutują negatywnie na następujące obszary życia:

1. Niskie osiągnięcia lub różnego rodzaju niepowodzenia w szkole i na studiach;
2. Funkcjonowanie poniżej swoich możliwości w pracy;
3. Niższe dochody;
4. Częste zmiany miejsca pracy;
5. Nieudane związki i częste zmiany partnerów życiowych;
6. Nieplanowane ciąże u nastolatek;
7. Wczesny początek przyjmowania substancji psychoaktywnych;
8. Podwyższone ryzyko wystąpienia uzależnień;
9. Niska samoocena;
10. Niepewność;
11. Stany przewlekłego zmęczenia;
12. Przewlekłe zaburzenia snu;
13. Problemy z koncentracją;

Obecność 3 ostatnich punktów z listy szczególnie dokuczliwie daje o sobie znać u osób dorosłych — sprawia, że często nie są one zdolne do efektywnego funkcjonowania w sferze zawodowej, miłosnej i towarzyskiej. 

Ten artykuł może Cię zainteresować: ADHD u dorosłych – objawy, diagnoza, leczenie

Współwystępowanie ADHD z innymi zaburzeniami i chorobami

Zdarza się, że ADHD ma związek z występowaniem innych zaburzeń i chorób. Związek ten zachodzi na 2 poziomach. 

• Statystyki pokazują, że u osób z ADHD niekiedy ma miejsce współwystępowanie tego zaburzenia z dysleksją, dysgrafią, dyskalkulią i dyspraksją oraz zespołem Aspergera, a także chorobą afektywną-dwubiegunową typu II.
• W przypadku nieleczonego ADHD występuje zwiększone ryzyko pojawienia się zaburzeń lękowych, depresji, uzależnień, a także stanów przewlekłego zmęczenia. 

Biorąc pod uwagę powyższe informacje, jakiekolwiek podejrzenia ADHD powinny skłonić osobę, której one dotyczą, do diagnozy pod kątem tego zaburzenia. 

Również u dzieci i młodzieży mogą występować trudności natury emocjonalnej takie jak np.

• zaburzenia opozycyjno-buntownicze, 
• zaburzenia przetwarzania sensorycznego,
• nadwrażliwość na odrzucenie.

Zwiększone ryzyko urazów i wypadków

Według badań dzieci i młodzież dotknięte ADHD znacznie częściej niż osoby bez tego zaburzenia doznają urazów wymagających hospitalizacji. Konieczność interwencji medycznych  dotyczy w większym stopniu chłopców w wieku nastoletnim. Badania też dowodzą, że młodzi ludzie, u których jest prowadzone leczenie, rzadziej są narażeni na urazy wymagające wizyt w szpitalach.

Większe ryzyko urazów znajduje również odzwierciedlenie w statystyce dotyczącej wypadków samochodowych. Badania pokazują, że:

• Nastolatkowie po uzyskaniu prawa jazdy są o 62% bardziej narażeni na uczestnictwo w wypadkach samochodowych w okresie pierwszego miesiąca prowadzenia pojazdu.
• Ludzie z ADHD w okresie pierwszych 5 lat prowadzenia pojazdów są o 37% bardziej narażeni na wypadek samochodowy niż osoby bez tego zaburzenia. 

Problemy w związkach

U osób z ADHD występuje większy odsetek rozstań. Na ten stan rzeczy składa się wiele przyczyn, których źródłem jest omawianie zaburzenie. 

Codzienność w związkach ADHD

Bycie w związku z osobą z ADHD wymaga od osób neurotypowych wysokiej empatii i wyrozumiałości. Główne trudności stojące na drodze do szczęśliwej relacji tkwią w problemach z komunikacją. 

Osoby z ADHD często rozpraszają się w trakcie rozmowy, przerywają swoim partnerom i czasem sprawiają wrażenie, jakby zdanie drugiej osoby w ogóle ich nie obchodziło. Do tego trzeba dodać zapominanie o terminach i problem z dotrzymywaniem obietnic. Wszystkie te cechy sprawiają, że związek z osobą z ADHD jest sporym wyzwaniem dla osób neurotypowych. Na szczęście diagnoza zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi może diametralnie poprawić funkcjonowanie związku ADHD-owców.

Często zgłaszanym problemem przez partnerów osób z diagnozą ADHD jest brak zdecydowania w podejmowaniu decyzji. Kobiety niekiedy postrzegają mężczyzn jako pozbawionych sprawczości. To też może prowadzić do wytworzenia w głowie kobiety obrazu partnera jako osoby niewystarczająco męskiej. 

Również wahania nastroju u osób z ADHD mogą pogarszać atmosferę w związku. Bywa, że partnerzy ADHD-owców nie potrafią zrozumieć, co jest przyczyną nagłych zmian  emocjonalnych ich partnerów. Tyczy się to szczególnie sytuacji, w których dana osoba nie ma świadomości swojego zaburzenia.

Trudności seksualne

Bywa, że codzienne relacje kładą się cieniem na satysfakcję z życia seksualnego w związkach, gdzie występuje ADHD. Partnerzy bez zaburzenia niekiedy zgłaszają, że w związku czują się jak rodzic, co utrudnia właściwe postrzeganie drugiej osoby w kontekście seksualnym. 

Również gwałtowne reakcje osób z ADHD przekładają się na zaburzone funkcjonowanie w sferze intymnej. Zdarza się, że osoby bez ADHD twierdzą, że wybuchy gniewu ich partnerów odbierają chęć do współżycia. 

Problemy z koncentracją są także powodem zaburzeń w obszarze seksualności. Osoby zmagające się z zaburzeniem nie potrafią wystarczająco długo utrzymać uwagi wokół tego, co dzieje się w sypialni, co przekłada się na brak przyjemności.

Często się zdarza, że to właśnie partner lub partnerka osoby z ADHD zachęca do przeprowadzenia diagnozy. Nierzadko grożąc rozpadem relacji, jeśli potencjalny ADHD-owiec nie podejmie próby diagnozowania.

Zarządzanie budżetem

Cechą charakterystyczną ADHD jest podejmowanie nieprzemyślanych — niekiedy też impulsywnych — decyzji. Znajduje to również wyraz w podejmowanych decyzjach zakupowych. 

Dane nie pozostawiają złudzeń: osoby z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi częściej dokonują nieprzemyślanych i spontanicznych zakupów, a także mają problem z oszczędzaniem pieniędzy. 

Problem z właściwym zarządzaniem pieniędzmi może też negatywnie oddziaływać na atmosferę w związkach osób z ADHD. Dysfunkcje w obszarze gospodarowania finansami też przekładają się na zmniejszoną szansę na ogólny sukces finansowy osób z ADHD. 

Niezdiagnozowane ADHD, a efekty w szkole i na studiach

Dzieci z ADHD w szkole często mają skłonność do przerywania lekcji i zabierania głosu bez pozwolenia. Nierzadko utrudniają naukę innym uczniom lub też przestają brać aktywny udział w zajęciach. 

U podstaw tych zachowań leży kilka przyczyn wynikających z ADHD. Przerywanie zajęć to skutek nadpobudliwości, jeżeli zaś chodzi o trudności w podążaniu za tokiem zajęć, to są one spowodowane niską zdolnością do koncentracji. 

Powyższa charakterystyka sytuacji dzieci z ADHD w szkole, skutkuje brakiem chęci do nauki, częstszym przerywaniem edukacji. A to z kolei prowadzi do przedwczesnego zakończenia nauki i znalezienia pracy w zawodzie, który nie zapewnia osobistego spełnienia.

Jeżeli chodzi o kształcenie na poziomie akademickim, tu także osoby z ADHD wykazują większe trudności niż ich neurotypowi rówieśnicy. Nadal odgrywają tu dużą rolę trudności z koncentracją, motywacja do nauki, odwlekanie rzeczy na później, znudzenie tematami zajęć, organizowanie swego czasu nauki. Piętrzenie się tych trudności często skutkuje przerywaniem lub porzucaniem studiów.

Jednakże trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że często na studiach osoby z ADHD zaczynają osiągać zadowalające efekty w nauce. Wynika to z charakterystycznej cechy tego zaburzenia, którą jest tzw. hiperskupienie (z angielskiego często określane jako hiperfocus). 

Hiperskupienie to nic innego, jak zdolność do intensywnej pracy w obszarze, który interesuje osobę z ADHD. Często właśnie w trakcie studiów osoby z tym zaburzeniem potrafią uruchamiać tę właściwość mózgu. Trzeba jednak pamiętać, że często ADHD-owcom nie jest dane dotrwać do tego etapu kształcenia, bo kończą przedwcześnie edukację z powodu wyżej wymienionych symptomów. 

Narkotyki — niebezpieczny środek autoterapii

Część osób z ADHD może odczuwać iluzję uspokojenia przy spożywaniu substancji psychoaktywnych. To sprawia, że przejmują one główny środek w tej niezbyt rozsądnej autoterapii. 

Trzeba też zauważyć, że funkcjonowanie mózgu u osób z ADHD stwarza większą  podatność na substancje takie jak alkohol i narkotyki. Osoby te nie stawiają na pierwszym miejscu doznań związanych z tzw. hajem, a raczej oczekują w destruktywny sposób, że dana substancja pozwoli złagodzić objawy takie jak nadpobudliwość i gonitwa myśli. 

Skłonność do nadużywania substancji psychoaktywnych może mieć też źródło w codziennych niepowodzeniach życiowych. Osoba, doświadczając problemów w sferze zawodowej, miłosnej i ekonomicznej, z czasem może szukać ratunku w używkach. W końcu one dają złudne poczucie ucieczki od problemów. Niestety ukojenie jest tutaj tylko chwilowe. 

Spóźniona diagnoza ADHD

Statystyki pokazują, że osoby z ADHD otrzymują diagnozę — tym samym również pomoc — po 12-13 latach poszukiwań przyczyn różnego rodzaju trudności w sferze psychicznej, z którymi się mierzą.

Zdarza się, że lekarze diagnozują wcześniej stany lękowe, depresję lub uzależnienia, nie wiążąc ich z pierwotnym podłożem neurorozwojowym, którym jest tak naprawdę ADHD. Tym samym podejmowane leczenie dolegliwości lękowych i depresyjnych może nie przynosić odpowiednio szybkich, oczekiwanych skutków. 

Dopiero postawienie prawidłowej diagnozy, jaką jest ADHD, często pozwala spojrzeć na objawy całościowo. Umożliwia to lekarzowi stworzenie praktycznego planu leczenia, w którym najpierw leczone są dolegliwości lękowe i depresyjne, nadużywanie substancji, a w następnym etapie początek leczenia zaburzeń koncentracji, motywacji, prokrastynacji. Wielokrotnie zdarzają się sytuacje, gdy pacjent, który nadużywał alkoholu i narkotyków, podejmuje leczenie odwykowe, utrzymuje abstynencję, ale jednocześnie na zajęciach terapeutycznych ma bardzo duże trudności z koncentracją. Cały czas “…odpada uwagą….”, jest “….obecny…” na zajęciach tylko na ich początku. Przyczyną jest brak diagnozy ADHD i wtórny do tego brak leczenia, bardzo utrudniający tej osobie aktywne zaangażowanie się w słuchanie i wymianę swoich refleksji.  

Wyższy odsetek hospitalizacji na oddziałach psychiatrycznych

Statystyki pokazują, że odsetek osób z ADHD wśród wszystkich pacjentów poradni psychiatrycznych waha się między 15 a 27%. Podejrzewa się, że powodem tej sytuacji jest częste współwystępowanie innych problemów natury psychicznej u osób z ADHD. 

Należy do tego dodać fakt, że nieleczone ADHD może prowadzić do zaburzeń psychicznych, które wymagają hospitalizacji na oddziale psychiatrycznym. Trzeba tu też zaznaczyć, że niemały procent pacjentów z ADHD wymaga leczenia z powodu uzależnień od narkotyków. 

Diagnostyka ADHD – pierwszy krok do lepszego życia

Diagnoza ADHD może stanowić punkt zwrotny w drodze do uzyskania bardzo znaczącej poprawy jakości życia u osób, których ten problem może dotyczyć. Biorąc pod uwagę wszystkie zagrożenia — zdrowotne, społeczne i emocjonalne — należy stwierdzić, że ilość strat ponoszonych w życiu za brak diagnozy i leczenia, jest bardzo duża. Odpowiednia terapia ADHD jest w stanie znacznie zredukować te zagrożenia. 

Źródła:

• ADHD, Mózg Łowcy i Inne Supermoce, Kristin Leer, 2022
• Adult ADHD – Diagnostic Assessment and Treatment. Sandra Kooij, Springer 2013
• https://www.additudemag.com/adhd-marriage-statistics-personal-stories/
• https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36066073/ 
• https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33044961/
• https://www.additudemag.com/adhd-driving-risks-research-safety
• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4604704/

dr med. Paweł Sala

Psychiatra, psychoterapeuta

inmed.waw.pl/pawel-sala/

Artykuł Diagnostyka ADHD – jakie daje korzyści? pochodzi z serwisu Ośrodek IN-MED.

Przemoc w rodzinie – jak to wygląda z perspektywy pacjentów/pacjentek?

Często w swojej pracy spotykam się z osobami, które skarżą się na relacje w związku. Czują się coraz gorzej, zaczynają izolować się od znajomych, rodziny. Czują się osamotnione. Mimo sukcesów zawodowych poczucie wartości spada. Pytają, co się dzieje ? Dopiero w rozmowie kiedy pytam o relacje w związku wyjawiają, że słyszą od partnera:

• „jesteś beznadziejna”,
• „co się z tobą dzieje”, 
• „jesteś chora, idź się leczyć” itp. 

Z kolei mężczyźni słyszą:

• „co z ciebie za facet”, 
• „jesteś jak baba”, 
• „nie potrafisz utrzymać rodziny”. 

W dzisiejszych czasach na porządku dziennym są wyzwiska, przekleństwa, które początkowo sprawca wyraża do osób postronnych. W miarę upływu lat partner staje się adresatem epitetów, a nie rzadko ich dziecko. 

Czy przemoc to tylko bicie? Odpowiadam nie

W świadomości społecznej w dalszym ciągu funkcjonuje wiele mitów i stereotypów na temat przemocy. Powszechnie uważa się, że przemoc występuje w rodzinach patologicznych, gdzie jest alkohol, bieda. Kojarzy się ją z biciem i siniakami. Owszem przemoc fizyczna jest bardzo widoczna i występuje we wszystkich grupach społecznych, niezależnie od poziomu wykształcenia czy sytuacji rodzinnej. 

Do psychologa nie rzadko zgłaszają się pacjentki wykształcone, zajmujące wysokie stanowiska, mieszkające w apartamentach przez lata bite, gwałcone, poniżane przez mężów adwokatów, lekarzy czy innych wysoko postawionych osobistości. 

Ale niewiele osób zdaje sobie sprawy, że są osobami doświadczającymi przemocy psychicznej, ta jest niewidoczna, ale tak samo jak przemoc fizyczna powoduje, utratę poczucia bezpieczeństwa, spadek poczucia wartości, zagubienie, obniżony nastrój w efekcie osoba zapada depresję lub miewa stany lękowe.

Zasadne pytanie: co nas trzyma w toksycznym związku?

Przemoc doznawana od bliskiej osoby jest rzeczą straszną — osoby nie odchodzą, ponieważ zwykle są zależne od sprawcy. Mają takie przekonania na temat związku i małżeństwa, które nie pozwalają na odejście od sprawcy, mimo że nie rzadko wywierają na nią wpływ inni członkowie rodziny, przyjaciele.

Jakże często  słyszymy od innych, kiedy się żalimy na partnera czy partnerkę: nie przesadzaj, wytrzymaj dla dobra dzieci, inni mają gorzej, samej będzie ci trudno itp.

Wchodząc w związek partnerski czy małżeński, mamy na jego temat jakieś przekonania, wyobrażenia — często są one oparte na własnych doświadczeniach wyniesionych z domu rodzinnego. Przemoc narasta, przybiera na sile, trwa wiele lat i zabiera moc sprawczą osobie. 

Często kiedy w gabinecie nazywam zachowania partnera jako przemocowe spotykam się z zaprzeczaniem bądź niewiarą. Osoby doświadczające przemocy uważają, że to z nimi jest coś nie tak, bo sprawca przerzuca odpowiedzialność na nie: „gdybyś bardziej się starała”, „pewnie go sprowokowałaś” itp. 

Takie zachowania są krzywdzące i powodują, że osoby wycofują się z szukania pomocy i zamykają się w sobie. Należy pamiętać, że sprawca systematycznie izoluje ofiarę od innych, pozbawiając ją wsparcia, przerzuca na nią odpowiedzialność.

Często powyższe zachowania znajdują wyraz w podobnych wypowiedziach: „zmuszasz mnie do tego, ja chcę dla ciebie tylko dobrze, kocham cię a ty mnie nie słuchasz”. Osoba doznająca przemocy jest poddawana tzw. „prania mózgu”. Sprawca poza tym stosuje naprzemienność kar i nagród, co utrudnia jej ocenę realnej sytuacji. 

Czy mogłam/em wcześniej rozpoznać zachowania przemocowe ? 

Osoby stosujące przemoc najczęściej wykazują pewne cechy i zachowania — są one typowe dla większości osób. Zaliczyć do nich należy:

• brak pewności siebie;
• nastawienie na realizowanie własnych potrzeb;
• niska odporność na stres;
• zazdrość, często chorobliwa;
• oczekiwania od partnerki postawy określanej jako “matkowanie”;
• silny lęk przed porzuceniem;
• Zaborczość wobec partnerki;
• zrzucanie winy na innych;
• okazywanie agresji w odpowiedzi na prowokację;
• brak empatii wobec osób zależnych, słabszych;

Często w związkach przemocowych padają słowa w stylu: Nie umiem bez Ciebie żyć albo jak mnie rzucisz, to się zabiję, czy też będziesz tylko moja. 

Wiele osób zadaje pytania o powód przemocowych zachowań u partnera czy partnerki. Tutaj odpowiedź bywa złożona. Charakterystyczne jest to, że przemocowi partnerzy sami często doświadczali przemocy w rodzinie — teraz powielają schemat wyniesiony z domu. 

Jak rozpoznać przemoc w rodzinie? 

Jeśli dana osoba ma do czynienia z powyższymi patologicznymi zachowania ze strony partnera, jest to ważny sygnał alarmujący. Należy zawsze pamiętać, że przemoc psychiczna powoduje jednakowe szkody, jak ta wyrządzana cieleśnie. Warto więc odpowiednio wcześnie poszukać pomocy — czy to w gabinecie psychoterapeuty, czy też w bardziej skrajnych przypadkach, na policji. 

Mgr Bożena Nagrodzka

Psychoterapeutka

Umów wizytę
Dowiedz się więcej

Artykuł Przemoc w rodzinie – jak ją rozpoznać? pochodzi z serwisu Ośrodek IN-MED.

Okres dojrzewania to burzliwy czas w życiu młodego człowieka. Za nazywanym przez dorosłych nastoletnim buntem mogą stać problemy emocjonalne czy nawet zaburzenia depresyjne. Dziecko, wkraczające w dorosły świat może czuć się zagubione, a krążące w jego głowie myśli mogą prowadzić nawet do prób samobójczych. Niepokojące zachowania u twojej pociechy to niekiedy pierwszy sygnał, aby udać się na pierwszą wizytę do psychologa. Nastolatek u psychologa to całkowicie normalna sprawa, a specjaliści kształcą się w tym, aby jak najlepiej pomagać osobom w młodym wieku. 

W jakim wieku można iść do psychologa?

Tak naprawdę każdy wiek jest odpowiedni, aby udać się na pierwszą wizytę do psychologa. Zdarza się, że już w wieku niemowlęcym pojawiają się pierwsze zaburzenia rozwojowe. Jeśli nie zostaną odpowiednio wcześnie zauważone, mogą ewoluować i dawać poważne oznaki w przyszłości – skutkując nieprawidłowym rozwojem emocjonalnym i psychicznym. Dlatego pierwsza wizyta u psychologa może się odbyć już z 3-miesięcznym niemowlakiem.

Konsultację ze specjalistą można więc odbyć z dzieckiem praktycznie w każdym wieku, czyli również z nastolatkiem – na czym skupiamy się w tym artykule.

Jak wygląda pierwsza wizyta nastolatka u psychologa?

Pierwsza wizyta osoby niepełnoletniej w gabinecie psychologicznym przebiega wraz z udziałem jego rodziców. W zależności od sytuacji i problemu, z którym zgłasza się młody pacjent, psycholog może zdecydować się na rozmowę z samymi rodzicami oraz z samym nastolatkiem. Rozmowa z nastoletnią osobą jest dopasowana do jego wieku oraz stanu emocjonalnego. Psycholog w trakcie pierwszej wizyty będzie potrzebował informacji takich jak:

– kiedy dokładnie pojawiły się problemy?

– czy miała miejsce w tym czasie sytuacja, która wpłynęła na nastolatka?

– jak dziecko zachowywało się przedtem? Jakie miało i ma teraz relacje z rówieśnikami?

– jakie objawy zauważa nastolatek, a jakie jego rodzice?

Podczas pierwszej wizyty nastolatka u psychologa istotne jest znalezienie problemu. Psycholog omówi z młodym pacjentem oraz jego rodzicami czy konieczne jest dalsze wsparcie psychologiczne. Jeśli sytuacja tego wymaga, jednorazowa konsultacja może nie być wystarczająca. Psycholog zaproponuje wtedy dalsze leczenie i odpowiednią formę terapii.

Jakie objawy u nastolatka powinny nas zaniepokoić?

Co powinno zapalić w naszej głowie czerwoną lampkę? Zdecydowanie inne zachowanie naszego nastolatka, wahania nastrojów, drażliwość czy impulsywność. Niepokojący może być spadek motywacji, nie tylko co wykonywania codziennych obowiązków, ale też do rozwijania swoich zainteresowań i pasji. Bardzo często rodzice zgłaszają się ze swoim dzieckiem do specjalisty, ponieważ zauważają odmowę do chodzenia do szkoły. To również niepokojący sygnał, który może mieć źródło w różnych negatywnych przeżyciach na gruncie szkolnym. Nastolatek może zjawić się u psychologa zgłaszając również objawy jak bóle brzucha, głowy lub nerwobóle. Takie dolegliwości mogą być somatyzacją zaburzeń ze sfery psychicznej. Niewątpliwie zgłoszenia się do specjalisty wymagają również zachowania autodestrukcyjne, jak samookaleczanie się czy myśli samobójcze. 

Celem wizyty nastolatka u psychologa jest ustąpienie objawów chorobowych. Pracujemy także nad odbudowaniem jego samooceny oraz wiary w siebie i w swoje możliwości. Psychoterapia nastolatka może także poprawić jego relacje z rówieśnikami oraz rodziną. Z kolei rodzice dostaną jasne wskazówki jak wspierać młodego człowieka i reagować na podobne sytuacje. Regularne spotkania w gabinecie IN-MED trwają około 50 minut. Długość terapii dopasowywana jest indywidualnie. 

dr med. Paweł Sala

Psychiatra, psychoterapeuta

inmed.waw.pl/pawel-sala/

Artykuł Nastolatek u psychologa – przebieg pierwszej wizyty pochodzi z serwisu Ośrodek IN-MED.

Ty musisz wszystko, ja nie muszę nic, czyli czym jest toksyczny związek.

Mówiąc o toksycznych związkach, nie mamy na myśli jednego konkretnego szablonu relacji. Przede wszystkim w zdrowej relacji powinniśmy oczekiwać wzajemnego szacunku oraz równego zaangażowania we wspólne życie. Zdarza się jednak, że proporcje te są zachwiane. Mamy poczucie, że związek więcej nam odbiera, niż dostajemy w zamian. W odpowiedzi na nasze starania nie słyszymy słów wdzięczności, zaniża się nasza samoocena, a także poczucie własnej wartości. Toksyczny związek to brak wsparcia, a nawet bagatelizowanie potrzeb drugiej osoby. 

Zachowania Twojego partnera lub partnerki mogą być bardzo subtelne. Często możemy nie mieć pojęcia na początku znajomości „w co się pakujemy”. Zwłaszcza że toksyczna osoba potrafi świetnie maskować swoje prawdziwe cechy charakteru, które uwidacznia dopiero po pewnym czasie. Stopniowe budowanie przywiązania rośnie wraz z naruszaniem granic fizycznych oraz psychicznych drugiej osoby. Dzieje się to do takiego stopnia, że nawet zmęczeni całą tą sytuacją, nie potrafimy odejść od toksycznego partnera, który całkowicie nas sobie podporządkował.

Toksyczny związek – jak zauważyć, że w nim jesteś?

Zorientowanie się, że tkwimy w toksycznym związku, wymaga czasami wiele czasu. Wydaje nam się, że może to chwilowe, że przecież będzie lepiej – zwłaszcza jeśli na początku waszej znajomości tak było. Niekiedy sami, a niekiedy z pomocą bliskich osób, dochodzimy do tego, że związek odbiera nam część siebie. Powtarzające się sytuacje poniżania, obwiniania lub bagatelizowania naszych potrzeb powodują, że czujesz przygnębienie, a Twoja samoocena gwałtownie spada. Czasami nawet jesteśmy skłonni uwierzyć, że to my stoimy za wszystkimi problemami w związku, a nasz spadek nastroju wcale nie jest winą naszego partnera. Wraz z pomocą psychoterapeuty możemy jednak dojść do uświadomienia sobie, że przez cały czas tkwiliśmy w toksycznej relacji. Dopiero po pewnym czasie zaczynamy zauważać toksyczne zachowania naszego partnera – egoizm, chorobliwą zazdrość, lekceważenie lub krytyczne podejście do wszystkiego, co robimy. 

Co mogę zrobić?  

Toksyczny związek nie jest dobry dla nikogo. Jeśli nie czujemy się szczęśliwie i bezpiecznie w relacji, w której jesteśmy – warto nad nią popracować. Możesz rozpocząć od rozmowy z partnerem, jednak pamiętaj, że niektóre toksyczne osoby nie chcą zmienić swojego zachowania, bo czerpią z niego duże korzyści. Z pomocą przychodzą wizyty u psychologa oraz rozpoczęcie psychoterapii. Taka forma pomocy sprawi, że nauczysz się asertywności oraz stawiania zdrowych granic w swoim związku. Dzięki temu będziesz w stanie polepszyć swoje życie z obecnym partnerem lub rozpocząć nową, zdrową relację. 

W gabinecie IN-MED prowadzimy zarówno terapie indywidualne, jak i terapie dla par oraz małżeństw. Możesz także skorzystać z warszatów z zakresu komunikacji dla par.

dr med. Paweł Sala

Psychiatra, psychoterapeuta

inmed.waw.pl/pawel-sala/

Artykuł Jak rozpoznać toksyczny związek? pochodzi z serwisu Ośrodek IN-MED.

Czy seks jest niezbędny do życia?

Współżycie, obok masturbacji, to sposób na rozładowanie popędu seksualnego. Poza potrzebą bliskości, jaką jest zbliżenie intymne z partnerem, seks zaspokaja także nasze biologiczne potrzeby. Po współżyciu mamy poczucie odprężenia, relaksu i często o wiele lepiej zasypiamy. Seks pomiędzy stałymi partnerami daje poczucie silnej więzi oraz intymności. Prawdą jest, że podczas udanego współżycia, w naszym mózgu (a dokładniej w przysadce mózgowej) uwalniany jest „hormon miłości”, czyli oksytocyna. Ten neuroprzekaźnik trafia później do receptorów w komórkach całego naszego ciała. Wyrzut oksytocyny pomaga w stworzeniu pożądania, budowaniu zaufania oraz przywiązania do partnera. 

Kiedy seks staje się jak narkotyk – objawy uzależnienia od seksu

Popęd seksualny u każdego z nas jest inny. Co innego nam się podoba, mamy różne fantazje i potrzeby. Nie ma jedynej odpowiedzi na pytanie ile razy powinno się uprawiać seks w ciągu tygodnia czy miesiąca. Niektórym z nas wystarczy kilka razy w tygodniu, innym zaledwie kilka razy na miesiąc. Znajdą się również osoby, u których potrzeba bliskości jest tak silna, że chcą współżyć codziennie. Warto dodać, że wszystkie te osoby mogą czuć się całkowicie normalnie i zdrowo. Problem pojawia się jednak, kiedy nasze potrzeby zaspokojenia popędu seksualnego dominują nad nami i przesłaniają inne czynności. Seksoholizm, nazywany również erotomanią, to zgodnie z definicją:

„Chorobliwe wzmożenie pobudliwości płciowej występujące w chorobach psychicznych i psychopatiach, a także w organicznych chorobach mózgu; może być ponadto skutkiem szkodliwego wpływu otoczenia; termin oznaczający również obłęd erotyczny z występowaniem urojeń zakochania”

Encyklopedia Powszechna PWN

Erotomanię określa się jako zaburzenie libido, a jej głównym przejawem jest nadmierna potrzeba różnorodnej i częstej aktywności seksualnej. Chory odczuwa podobne objawy uzależnienia do seksu jak w przypadku „głodu” w innych nałogach – rozdrażnienie, panikę czy problemy z koncentracją. A ulgę może przynieść jedynie stosunek seksualny, bądź masturbacja.

Objawy uzależnienia od seksu, a relacje z bliskimi

Seksoholicy traktują współżycie jako rozładowanie napięcia, ucieczkę od nieprzyjemnych emocji lub problemów. W tym wszystkim, drugi człowiek traktowany jest bardzo przedmiotowo. Erotomani nie czują przywiązania do swoich partnerów, a zależy im jedynie na zaspokojeniu swoich potrzeb seksualnych. Zdarzają się stosunki z przypadkowymi osobami, korzystanie z prostytucji, a nawet ekshibicjonizm. Przeglądanie portali pornograficznych i obsesyjna masturbacja staje się elementem każdego dnia. Uzależniony odczuwa początkowo euforię, jednak później zastępowana jest ona wyrzutami sumienia, poczuciem winy, a nawet wstydu. Chory ponosi ogromne konsekwencje, nie tylko na poziomie emocjonalnym, ale również zdrowotnym, społecznym oraz finansowym. 

Jak leczymy uzależnienie od seksu? 

Chociaż objawy uzależnienia od seksu nie zawsze są widoczne na pierwszy rzut oka, warto zaproponować psychoterapię partnerowi lub bliskiej osobie u której podejrzewamy ten problem. Jak w przypadku każdego uzależnienia, rozmowa z osobą chorą niekoniecznie przyjdzie łatwo. Pacjent nie widzi, że znajduje się w takiej sytuacji i nie przyjmuje do wiadomości, że konieczna może być pomoc specjalisty. O tym jak zachęcić osobę uzależnioną do terapii pisaliśmy TUTAJ. Rozpoczęcie terapii to jednak najlepsza droga, aby wrócić do zdrowego życia seksualnego. W przeciwieństwie do leczenia innych uzależnień, w przypadku seksoholizmu nie decydujemy się na radykalne odstawienie uzależniającej czynności. W procesie psychoterapii staramy się zbudować świadome podstawy dotyczące współżycia i sfery seksualnej. Zdarza się, że niektóre sytuacje pacjentów wymagają także wdrożenia leczenia farmakologicznego.  

dr med. Paweł Sala

Psychiatra, psychoterapeuta

inmed.waw.pl/pawel-sala/

Artykuł Objawy uzależnienia od seksu – jak je rozpoznać? pochodzi z serwisu Ośrodek IN-MED.

Czym jest stres?

W świecie biologii mianem stresora określa się każdy bodziec działający na organizm, który powoduje jakąś reakcję lub skutek. Stres jest więc metodą radzenia sobie organizmu ze zmieniającą się sytuacją. Nieco inaczej rozumiemy pojęcie stresu w psychologii oraz w powszechnym znaczeniu tego słowa. W tym przypadku jest on swego rodzaju napięciem psychicznym wywołanym szeroko rozumianą sytuacją życiową, zawodową lub rodzinną. Ponadto większość z nas odbiera go jako zjawisko jednoznacznie negatywne.  

Wpływ stresu na organizm

Rolą stresu jest przygotowanie organizmu do walki lub ucieczki, a tym samym przywrócenie równowagi w której znajdował się przed wystąpieniem bodźca. Mówiąc nieco prościej – nasz organizm reaguje serią złożonych reakcji nerwowych, hormonalnych oraz immunologicznych, dzięki czemu jesteśmy gotowi stawić czoła nadchodzącym wyzwaniom.  Przykładami wpływu stresu na codzienne sytuacje życiowe mogą być różnorodne. Gdy denerwujemy się nadchodzącym sprawdzianem, nasz organizm mobilizuje się, zmniejsza uczucie znużenia, umożliwiając nam dłuższą naukę w maksymalnym skupieniu. Jeżeli spodziewamy się ważnych gości, sprzątamy mieszkanie dłużej i dokładniej, mimo że dla wielu jest to nieprzyjemna czynność. Z kolei w trakcie egzaminu na prawo jazdy nasz mózg dostaje sygnały, aby działać szybciej, przez co jesteśmy bardziej uważni na skrzyżowaniach i dostrzegamy znaki drogowe szybciej. Niestety stres nie ogranicza się tylko do pozytywnego, krótkiego działania. Stresujemy się również trudnymi sytuacjami w naszym życiu takimi jak problemy małżeńskie, ciężka choroba lub potrzeba opieki nad osobą bliską.

Dobry i zły stres oraz ich konsekwencje

Krótkotrwały stres, nawet bardzo intensywny nazywany jest eustresem. Jego celem jest poradzenie sobie z napotkaną trudnością i nie prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Chociaż samo pojęcie stresu kojarzy nam się raczej negatywnie, to bywają sytuacje w których staje się dla nas korzystny. Stajemy się bardziej skoncentrowani i adaptujemy się do sytuacji, której aktualnie doświadczamy. Taki stres możemy nawet określić mianem motywującego i sprzyjający zdrowej rywalizacji.

Jego głównymi objawami są:

• przyspieszenie akcji serca
• zwiększenie częstotliwości oddechu
• wzrost napięcia mięśniowego
• pocenie się

Należy zauważyć, że po ustąpieniu sytuacji stresującej objawy te znikają. Dobrym zobrazowaniem takiej sytuacji jest na przykład prezentacja w pracy. Przed wygłoszeniem nawet krótkiego referatu serce zaczyna nam bić szybciej, boli nas brzuch, pocą się nam ręce, ale po zakończeniu prezentacji zaczynamy się uspokajać.

Mianem dystresu określa się natomiast długotrwały, ciężki oraz powtarzający się stres. Ten z kolei niesie za sobą szereg negatywnych skutków dla naszego organizmu, takich jak:

• obniżenie nastroju
• problemy ze snem 
• problemy z koncentracją
• silne napięcie mięśni
• bóle głowy
• bóle brzucha
• nadciśnienie
• podwyższone ryzyko zawału i udaru

Dochodzi do powikłań somatycznych i zaburzeń lękowych, który utrudniają funkcjonowanie. Ciężko nam dostosować się do sytuacji, a nasze reakcje mogą być nieadekwatne i gorzej nam nad nimi zapanować. Przewlekły stres sprzyja zaburzeniom depresyjnym

Nie da się uniknąć stresu

Choć zabrzmi to banalnie to wpływ stresu na organizm jest nieunikniony. Nawet krótkotrwały, choć nieprzyjemny, jest nam potrzebny. Nie da się przecież uniknąć korków, goniących terminów, wyzwań życiowych czy też innych nieprzyjemnych sytuacji. Niestety dość często powszechnie dostępne i znane metody radzenia sobie ze stresem okazują się niewystarczające. Ponadto niektórzy z nas mają mają naturalnie wyższą skłonność do złego reagowania na stres. Wiele stresujących doświadczeń trwa miesiącami lub nawet latami. Równocześnie wielu z nas w wyniku długotrwałego stresu zaczyna chorować psychicznie lub fizycznie.

Kiedy należy szukać pomocy?

Zawsze warto rozmawiać na temat stresu z członkami rodziny, przyjaciółmi. Istnieje dużo technik relaksacyjnych takich jak technika Jacobsona, które wielu z nasz przynoszą ulgę. Należy jednak pamiętać, że kiedy wpływ stresu na organizm pogarsza nasze funkcjonowanie, zaczynają pojawiać się u nas jego negatywne konsekwencje, to warto skonsultować się z psychiatrą lub psychoterapeutą. Psychiatra oceni jak głęboko zakorzeniony jest problem i wspólnie z Panią/Panem zdecyduje o ewentualnej farmakoterapii. Psychoterapeuci z kolei pomagają radzić sobie ze stresem dzięki prowadzeniu terapii poznawczo-behawioralnej. 

dr med. Paweł Sala

Psychiatra, psychoterapeuta

inmed.waw.pl/pawel-sala/

Artykuł Jak stres wpływa na organizm? pochodzi z serwisu Ośrodek IN-MED.

• Czy objawy u chorych na anoreksję mężczyzn różnią się od obrazu tej choroby u kobiet? 
• Jak rozpoznać anoreksję u mężczyzn? 
• Manoreksja – co o niej wiemy?

Od kiedy mężczyźni chorują na anoreksję? 

Chociaż dysponujemy zdecydowanie mniejszą ilością danych odnośnie zachorowalności na anoreksję u mężczyzn, w porównaniu do kobiet, z pewnością problem zaburzeń odżywania nie jest niczym nowym u obu płci. Już od wieków umacniały się w społeczeństwie wyidealizowane sylwetki – szczupłe, z odpowiednio zarysowanymi mięśniami i praktycznie zerową ilością tkanki tłuszczowej. Taki obraz szerzył się w rozmaitych formach przekazu, od gazet i reklam, przez seriale i pełnometrażowe produkcje filmowe. W taki sposób umacniał się kanon piękna, powodując, że wielu ruszyło w pogoń za szczupłą sylwetką.

Zrzucenie kilku kilogramów może się wydawać niegroźnym pomysłem. Jednak problem pojawia się, kiedy docieramy do wagi spełniającej normę wg. BMI (18,5 – 24,99) i chcemy wciąż chudnąć więcej i więcej. Anoreksja u mężczyzn nie jest wcale nowym zjawiskiem. Nawet nie posiadając danych z XIX i XX wieku odnośnie zaburzeń odżywiania u mężczyzn, ciężko pokusić się o stwierdzenie, że problem ten całkowicie nie istniał. Obecnie mówi się, że zaburzenia anoreksji mogą dotykać nawet 20% mężczyzn. Możemy niestety podejrzewać, że dane te są niepełne – Panowie rzadziej trafiają po pomoc, przez co anoreksja u mężczyzn jest rozpoznawana znacznie później niż u kobiet.

Anoreksja u mężczyzn, czyli manoreksja…

Zaburzenia odżywiania mogą występować u każdej z płci, niezależnie od wieku. Anoreksję przez długi czas utożsamialiśmy z kobietami. Dzisiaj jednak wiemy, że może ona dotykać również chłopców i dorosłych mężczyzn. 

Anoreksja jest zaburzeniem odżywania, należącym do grupy zaburzeń psychicznych. Jej przyczyny i mechanizmy powstawania należy rozpatrywać indywidualnie dla każdej chorującej osoby. Celem pacjenta cierpiącego na anoreksję jest redukcja masy ciała do coraz mniejszych jej wartości oraz w dalszej kolejności utrzymanie osiągniętej zbyt małej masy ciała. 

Anoreksja występuje znacznie częściej u kobiet (około 10 razy częściej) niż mężczyzn, choć w ostatnim okresie częstość tego zaburzenia u mężczyzn się zwiększa.

Źródło: Medycyna Praktyczna

Nawet jeśli zaburzenia odżywania przypisywało się do tej pory kobietom, statystyki jasno pokazują, że 1/3 pacjentów zgłaszającymi problemy z odżywianiem to właśnie mężczyźni. Chociaż dane te mogą być niedoszacowane, możemy mieć nadzieję, że rosnąca świadomość społeczeństwa sprawi, że panowie częściej będą zgłaszać się po pomoc do specjalistów. 

Jak rozpoznać anoreksję u mężczyzn?

Główne objawy anoreksji są praktycznie takie same u obu płci. W zależności od wcześniejszego stylu życia osoby chorej możemy mieć problem w rozpoznaniu pierwszych objawów anoreksji. Dodatkowo, u osób prowadzących zdrowy tryb życia, nadmierna chęć uzyskania idealnej sylwetki oraz pilnowanie restrykcyjnej diety nie wzbudzi naszych podejrzeń. Do grupy ryzyka obejmujących pacjentów, u których diagnoza może pojawić się z opóźnieniem, należą także osoby, od których szczupła sylwetka jest wymagana w pracy np. kariera w sporcie, aktorstwie czy modelingu. Objawy, które towarzyszą anoreksji to:

– duża utrata wagi,

– stosowanie restrykcyjnej diety,

– intensywne treningi, kilka razy w tygodniu,

– agresywne reagowanie przy poruszaniu tematu odżywania,

– niechęć do spożywania wspólnych posiłków,

– obsesyjne monitorowanie spożytych i spalonych kalorii.

Może się wydawać, że osoba cierpiąca na anoreksję nie odczuwa uczucia głodu – jest jednak zupełnie odwrotnie! Odmawianie posiłków nie łączy się z brakiem apetytu u pacjenta, ale z obawą przed dodatkowymi kilogramami i poczuciem winy za przyjęte kalorie – nawet u pacjentów z niedostateczną masą ciała.

Co więcej, anoreksja u mężczyzn może prowadzić do wielu zaburzeń w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Mogą to być zaburzenia hormonalne, częste bóle głowy i spadek koncentracji, a także skutki uboczne prowokowania wymiotów czy przyjmowania leków przeczyszczających. 

Anoreksja u mężczyzn – następstwa 

Anoreksja rozwija się wiele miesięcy, a nawet lat, zanim dojdzie do jej rozpoznania i wdrożenia leczenia. Niedożywienie oraz niedobory mogą obfitować wieloma negatywnymi skutkami. Dlatego nieleczona anoreksja u mężczyzn może skutkować:

– zbyt niskim ciśnieniem krwi,

– zaburzeniami rytmu serca,

– osłabieniem mięśnia sercowego,

– awitaminozami,

– zaburzeniami hormonalnymi,

– niepłodnością,

– zaburzeniami elektrolitowymi,

– osteoporozą,

– zaparciami, bólami żołądka czy wrzodami,

– chorobami nerek i wątroby,

– anemią,

– odwodnieniem. 

Nieleczona anoreksja może prowadzić do znacznego wyniszczenia organizmu, a nawet do śmierci. Chory często nie zauważa problemu, dlatego nieocenione jest wsparcie bliskich osób. Aktywne wsparcie w poszukiwaniu form pomocy przyspieszy otrzymanie diagnozy i rozpoczęcie leczenia. Jak widać anoreksja u mężczyzn, na każdym etapie życia, to poważny problem i wymaga pomocy odpowiednich specjalistów.

Leczenie anoreksji u mężczyzn – do kogo się zwrócić?

Anoreksja u mężczyzn może być rozpoznana na różnym etapie. Od stopnia niedożywienia i skutków restrykcyjnej diety zależy, jak długo będzie trwało leczenie. Jedno jest pewne – leczenie anoreksji to nie tylko jedna wizyta u specjalisty, ale cały proces. To nie tylko przywrócenie prawidłowej masy ciała, ale także:

– leczenie następstw niedożywienia,

– edukacja na temat podstawowych zasad zdrowego odżywiania,

– wprowadzenie zbilansowanej diety,

– wyrównanie niedoborów żywieniowych.

W proces leczenia anoreksji powinien być zaangażowany sztab specjalistów, obejmujący internistę, psychologa, psychiatrę oraz dietetyka. Niektóre przypadki wymagają również pomoc ze strony fizjoterapeutów oraz innych lekarzy specjalistów. 

W niektórych przypadkach konieczna może być hospitalizacja chorego. Zdarza się to, kiedy zbyt niska waga pacjenta stanowi zagrożenie dla jego zdrowia oraz życia, a stopień wyniszczenia uniemożliwia leczenie domowe.

Leczenie anoreksji to nie tylko przybieranie na wadze i wyrównywanie niedoborów żywieniowych. Zaburzenia odżywiania zaczynają się w naszej głowie i zostają tam, dopóki nie uzyskamy odpowiedniej pomocy ze strony psychologa, bądź psychiatry. To właśnie zmiana naszego nastawienia, podejścia do życia, ale też do własnego ciała, pozwoli zapanować nad negatywnym obrazem naszej sylwetki. Nauka samoakceptacji i zmiana negatywnych wzorców w naszej głowie to część terapii prowadzonej ze specjalistą zajmującym się zaburzeniami odżywiania. 

Anoreksja u mężczyzn – co możemy zrobić?

1. Jeśli zauważasz u siebie niepokojące objawy – możesz sam zgłosić się do swojego lekarza rodzinnego bądź internisty.
2. Skontaktuj się z psychologiem, który specjalizuje się w zaburzeniach odżywiania. Możesz umówić wizytę stacjonarną lub skorzystać z rozmowy online. Gabinet terapeutyczny IN-MED oferuje pomoc psychoterapeutyczną oraz psychiatryczną. Kontakt do nas znajdziesz TUTAJ.
3. Nie bój się prosić o pomoc bliskich Ci osób. Leczenie zaburzeń odżywiania to długi proces, dlatego niezbędne może być wsparcie rodziny i przyjaciół.
4. Znajdź w swojej okolicy grupy wsparcia – poznanie osób, których dotyczy ten sam problem, może pomóc Ci oswoić się z diagnozą i zmotywować do dalszego leczenia.

dr med. Paweł Sala

Psychiatra, psychoterapeuta

inmed.waw.pl/pawel-sala/

Artykuł Czy anoreksja dotyczy tylko kobiet? pochodzi z serwisu Ośrodek IN-MED.

Alkoholizm a szkodliwe używanie alkoholu.

Problem nadużywania alkoholu dotyczy od dwunastu do piętnastu procent Polaków. Uzależnionych jest od alkoholu jest około 2 procent naszych rodaków. Osoba, która nadużywa alkoholu pije go zbyt dużo, ale zazwyczaj nie zaniedbuje z tego powodu relacji towarzyskich czy zawodowych. Zazwyczaj nie odczuwa ona również głębokiej potrzeby picia, a jej spożycie alkoholu wiąże się głównie z okazjami towarzyskimi lub ewentualnymi sukcesami życiowymi. Osoba uzależniona od alkoholu pije z kolei w wyniku silnego wewnętrznego przymusu związanego z uzależnieniem. Osoba zależna od alkoholu ma również trudności z koncentracją a także zazwyczaj wypiera problem nadmiernego spożywania alkoholu. U osoby uzależnionej w przypadku odstawienia alkoholu dochodzi do zespołu abstynencyjnego objawiającego się: 

• nasilonym niepokojem, 
• pobudzeniem, 
• drżeniem języka, powiek, rąk
• przyspieszoną akcją serca
• podwyższeniem ciśnienia, 
• nadmierną potliwością z dreszczami, 
• gęsią skórką, 
• wyciekiem z nosa

Najgroźniejszym powikłaniem zespołu abstynencyjnego jest majaczenie alkoholowe oraz ostra halucynoza alkoholowa, które są stanami zagrożenia życia.

Czy piwo uzależnia?

Mimo tego, że piwo w stu mililitrach zawiera mniej alkoholu niż wino czy piwo, to dalej może ono prowadzić do uzależnienia. Jedno półlitrowe piwo zawiera 18 gramów czystego alkoholu co odpowiada niespełna dwóm standardowym jednostkom alkoholu. Standardowa jednostka alkoholu odpowiada dziesięciu gramom czystego alkoholu etylowego. Dwa piwa mają więc mniej więcej tyle samo alkoholu co sto mililitrów wódki. 

Czy picie dla relaksu jest problemem?

Jak już wspomniałem alkoholu jest w naszej kulturze zjawiskiem powszechnym. Zazwyczaj pijemy podczas spotkań towarzyskich bądź dla relaksu przed pracą. Niemniej należy zaznaczyć, iż nawet towarzyskie picie może być źródłem bądź objawem uzależnienia od alkoholu. Do przemyślenia naszego wzorca picia alkoholu powinny nas skłonić sytuacje takie jak:

• wypijanie większej ilości alkoholu niż zaplanowana
• częste myślenie o piciu alkoholu,
• utrata zainteresowania innymi przyjemnościami i czynnościami życia codziennego
• objawy odstawienia alkoholu

Przecież pracuję – nie mogę być alkoholikiem.

Uzależnienie od alkoholu przywołuje na myśl bezrobotnego, który każdy dzień zaczyna od picia wódki lub taniego wina. Tak jednak nie jest, a literatura specjalistyczna wskazuje na istnienie „wysokofunkcjonujących” osób uzależnionych od alkoholu. Są to osoby, które pomimo czynnego picia są w stanie realizować się na polu zawodowym oraz w relacjach towarzyskich. Są to zazwyczaj osoby dążące do perfekcji, młode a także dobrze wykształcone. 

Kiedy szukać pomocy?

Uzależnienie od alkoholu jest trudnym ale powszechnym problemem społecznym. Stygmatyzacja osób uzależnionych sprawia, że nie szukają one pomocy lub czują, że nigdy nie uda im się zachować abstynencji. Pomoc wykwalifikowanego psychologa lub psychiatry pozwoli określić skalę problemu związanego z piciem oraz rozpocząć terapię.

Źródła : „Psychiatria” P. Gałecki

dr med. Paweł Sala

Psychiatra, psychoterapeuta

inmed.waw.pl/pawel-sala/

Artykuł Uzależnienie od alkoholu – czy dwa piwa wieczorem to już problem? pochodzi z serwisu Ośrodek IN-MED.

Czym jest afekt i o co właściwie chodzi w dwubiegunowości?

Pewnych trudności w zrozumieniu tej choroby może dostarczać już sama jej nazwa. Afektem określa się w psychologii i psychiatrii ekspresję emocji. Dwubiegunowość odnosi się do faktu, że osoby dotknięte tym schorzeniem obok epizodów depresyjnych, przeżywają epizody manii, które znacząco różnią się od depresji. Dla porównania zaburzenia depresyjne bywają określane jako chorobą afektywną jednobiegunową – występują w nich zazwyczaj tylko klasyczne objawy depresji, takie jak obniżony nastrój, utrata radości z życia czy zaburzenia snu.

Jakie są przyczyny choroby afektywnej dwubiegunowej?

Choroba afektywna dwubiegunowa występuje stosunkowo często i dotyka nawet jedną na pięćdziesiąt osób. Kobiety i mężczyźni są diagnozowani równie często. Badacze wykazali, że w rozwoju tej choroby bardzo dużą rolę gra komponenta genetyczna. Chorobę afektywną dwubiegunową uważa się za jedną z najbardziej dziedzicznych chorób psychicznych. Zauważono również zmiany w strukturze mózgu takie jak mniejsza objętość kory czołowej oraz często występujące zmniejszenie ciała migdałowatego. Ponadto dochodzi do nadmiernej aktywności układu dopaminergicznego i noradrenergicznego. Wskazuje się również, że przeżycie bardzo stresującej sytuacji takiej jak śmierć osoby bliskiej, utrata pracy bądź ciężka choroba, może prowadzić do ujawnienia się choroby afektywnej dwubiegunowej. Warto również zaznaczyć, że pierwsze objawy omawianej choroby ujawniają się zazwyczaj przed 30 rokiem życia.

Dwa główne typy choroby afektywnej dwubiegunowej.

Literatura fachowa zwyczajowo dzieli chorobę afektywną dwubiegunową na dwa typy: 

• typ 1 – klasyczny, z obecnością przynajmniej jednego epizodu manii,
• typ 2 – chory spędza więcej czasu w depresji, występuje zazwyczaj hipomania.

Czym jest mania?

Mania jest to stan, w którym występuje znaczne pobudzenie psychoruchowe. Osoba w manii odczuwa zazwyczaj przyspieszenie myśli, ich natłok, a także nierzadko jest drażliwa lub wprost przeciwnie – nienaturalnie przyjacielska. Ważną cechą jest również nadmierna, nieadekwatna gadatliwość, zmniejszona potrzeba snu oraz zauważalne rozluźnienie seksualne. Znacznie gorzej funkcjonuje wtedy ocena ryzyka, a osoby w manii często podejmują nieodpowiedzialne decyzje. Przykładami takich decyzji mogą być zbyt duże, niepotrzebne zakupy związane z zapożyczaniem się, zwolnienie się z pracy, a nawet wejście w konflikt z prawem. Osoba doznająca epizodu maniakalnego ma również podwyższoną samoocenę oraz łatwo i często zmienia plany.

Jaka jest depresja w chorobie afektywnej dwubiegunowej?

Depresja w chorobie afektywnej dwubiegunowej przypomina “zwykłą” depresję, niemniej są pewne cechy, które wskazują na fakt, iż może mieć podłoże w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Depresja w ChAD ma znacznie większe skłonności do nawrotów, cechuje się również wzmożoną sennością oraz drażliwością. Ważną wskazówką diagnostyczną jest są również dokonane samobójstwa w rodzinie oraz szybkie ustępowanie depresji.

Jak leczyć chorobę afektywną dwubiegunową?

Powszechnie utożsamia się chorobę afektywną dwubiegunową jako ciągły rollercoaster. Ponadto różnego rodzaju dzieła kultury przedstawiają osoby dotknięte tym schorzeniem jako niegodne zaufania, niepewne, a nawet groźne. Są to szkodliwe i groźne uprzedzenia. Odpowiednio przeprowadzony proces diagnostyczny, stosowanie farmakoterapii oraz psychoterapii z psychoedukacją sprawia, że chorzy wracają do normalnego życia. Należy pamiętać, iż odpowiednie stosowanie leków oraz terapia zmniejszają ryzyko pojawienia się kolejnych epizodów manii oraz depresji. Jeżeli dostrzegasz u siebie cechy depresji i pamiętasz sytuację, w których byłeś/aś znacząco pobudzony/a, rozdrażniony/a to warto skonsultować tę sytuację z lekarzem psychiatrą. Przeprowadzi on dogłębny wywiad, który pomoże postawić mu diagnozę oraz zaproponować odpowiednie leczenie. Nie ignoruj ewentualnych objawów, ponieważ choroba afektywna dwubiegunowa idzie w parze ze znacząco podwyższonym ryzykiem samobójstwa i śmierci z przyczyn sercowo-naczyniowych.

dr med. Paweł Sala

Psychiatra, psychoterapeuta

inmed.waw.pl/pawel-sala/

Artykuł Choroba afektywna dwubiegunowa – ciągły rollercoaster? pochodzi z serwisu Ośrodek IN-MED.